• el
Αθήνα: 210 7257617 210 7233848
Θεσσαλονίκη: 2310 237040

2γ. Αδύνατοι τρόποι μετάδοσης

Ο HIV είναι βιολογικά αδύνατο και στατιστικά απίθανο να μεταδοθεί με καθέναν από τους παρακάτω τρόπους:

  • Απλή σωματική επαφή

Δεν υπάρχει απολύτως καμία πιθανότητα μετάδοσης του ιού, εάν κάποιος αγγίξει, ή χαϊδέψει, ή κάνει μασάζ, ή αγκαλιάσει, ή κρατήσει από το χέρι έναν άνθρωπο που είναι θετικός στον HIV. Ο HIV δεν μπορεί να διαπεράσει το άθικτο δέρμα και δεν περιέχεται σε μολυσματικές ποσότητες στον ιδρώτα, το σάλιο ή τα δάκρυα [6]. Ο HIV δεν μπορεί να μεταδοθεί μέσω του αέρα και της αναπνοής και πολύ γρήγορα αποσυντίθεται, όταν εκτεθεί στο εξωτερικό περιβάλλον [1]. Παγκοσμίως, δεν έχει καταγραφεί ούτε μία περίπτωση μετάδοσης του HIV μέσω της απλής (μη σεξουαλικής) σωματικής επαφής.

 

  • Φιλί

Ο HIV είναι αδύνατο να μεταδοθεί μέσω του σάλιου και, άρα, το φιλί, ακόμη και το βαθύ, παρατεταμένο φιλί, δεν ενέχει καμία πιθανότητα μετάδοσης. Εξάλλου, ο βλεννογόνος της στοματικής κοιλότητας και του οισοφάγου είναι πολύ λιγότερο ευάλωτος στον HIV από ό,τι οι βλεννογόνοι των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού, λόγω της χαμηλής συγκέντρωσης κυττάρων που μπορεί να προσβάλλει ο HIV και λόγω της δράσης του ενζύμου SLPI, το οποίο περιέχεται στο σάλιο και σε μεγάλο βαθμό αδρανοποιεί τον ιό [15]. Θεωρητικά, υπάρχει μια ελάχιστη πιθανότητα μετάδοσης, εάν και οι δύο σύντροφοι έχουν πληγές κι εκτεταμένη αιμορραγία στο στόμα, αλλά δεν υπάρχουν τέτοιες αξιόπιστα καταγεγραμμένες περιπτώσεις.

 

  • Κοινή χρήση οικιακών αντικειμένων

Δεν υπάρχει απολύτως καμία πιθανότητα μετάδοσης του HIV από την κοινή χρήση οικιακών αντικειμένων, όπως πιάτα, ποτήρια και μαχαιροπήρουνα, πετσέτες και ρούχα, καρέκλες, τραπέζια και λοιπά έπιπλα, χαρτιά, διακόπτες, πόμολα και άλλες επιφάνειες. Ακόμη και στη, μάλλον σπάνια, περίπτωση, όπου στα παραπάνω αντικείμενα υπάρχουν υπολείμματα αίματος θετικού στον HIV, ο ιός αποσυντίθεται πολύ γρήγορα όταν εκτεθεί στο εξωτερικό περιβάλλον [1]. Εξάλλου, ο HIV δεν μπορεί να διαπεράσει το άθικτο δέρμα. Παγκοσμίως, δεν έχει καταγραφεί ούτε μία περίπτωση μετάδοσης του HIV μέσω οικιακών αντικειμένων.

 

  • Φαγητό και νερό

Δεν υπάρχει απολύτως καμία πιθανότητα μετάδοσης του ιού από την κατανάλωση φαγητού που έχει προετοιμαστεί από άτομο θετικό στον HIV. Ακόμη και στη σπάνια περίπτωση, όπου το φαγητό έχει αναμειχθεί με αίμα, η έκθεση του ιού στον αέρα και τα οξέα του φαγητού, η θερμότητα κατά το μαγείρεμα και, τέλος, τα οξέα που εκκρίνει το στομάχι κατά την πέψη, τον καταστρέφουν άμεσα. Ομοίως, δεν μπορεί να μεταδοθεί ο HIV, αν φάμε από το ίδιο πιάτο ή πιούμε από το ίδιο ποτήρι με ένα θετικό στον HIV άτομο [6]. Ο HIV είναι αδύνατο να μεταδοθεί μέσω του σάλιου και το στομάχι μας δεν είναι καθόλου φιλόξενο μέρος για τους περισσότερους μικροοργανισμούς. Οι μόνες κι ελάχιστες καταγεγραμμένες περιπτώσεις μετάδοσης του HIV μέσω φαγητού, αφορούν θετικές στον HIV μητέρες που έδωσαν στα βρέφη τους τροφή που είχαν προηγουμένως μασήσει οι ίδιες, ενώ είχαν ανοιχτές πληγές στο στόμα [23].

 

  • Κοινή χρήση τουαλέτας

Δεν υπάρχει απολύτως καμία πιθανότητα μετάδοσης του HIV από την κοινή χρήση τουαλέτας, ακόμη και αν πρόκειται για δημόσιες τουαλέτες (υπάρχει, ωστόσο, κίνδυνος μετάδοσης άλλων λοιμωδών νοσημάτων). Ο HIV δεν περιέχεται σε μολυσματικές ποσότητες στα ούρα ή τα κόπρανα. Ακόμη και στη σπάνια περίπτωση, όπου μπορεί να υπάρχουν υπολείμματα αίματος θετικού στον HIV (π.χ. αίμα περιόδου) ή σπέρματος και έρθουμε σε επαφή με αυτό, ο ιός επιβιώνει για πολύ μικρό χρονικό διάστημα στο εξωτερικό περιβάλλον [1]. Εξάλλου, είναι αδύνατο ο HIV να διαπεράσει το άθικτο δέρμα. Παγκοσμίως, δεν έχει καταγραφεί ούτε μία περίπτωση μετάδοσης του HIV μέσω κοινής χρήσης τουαλέτας.

 

  • Τσιμπήματα κουνουπιών και άλλων εντόμων

Δεν υπάρχει απολύτως καμία πιθανότητα μετάδοσης του HIV μέσω τσιμπήματος κουνουπιού ή άλλου εντόμου και παγκοσμίως δεν έχει καταγραφεί ούτε ένα τέτοιο περιστατικό, ακόμη και σε χώρες με μεγάλους πληθυσμούς κουνουπιών και υψηλά ποσοστά επιπολασμού της λοίμωξης HIV [6]. Όταν το κουνούπι τσιμπάει έναν άνθρωπο, δεν εγχέει καθόλου αίμα, δικό του ή των ανθρώπων που μπορεί να έχει τσιμπήσει προηγουμένως. Τα κουνούπια, εξάλλου, δεν τσιμπάνε επαναλαμβανόμενα διαφορετικούς ανθρώπους, χρειάζονται κάποιο χρόνο για να «χωνέψουν» το απορροφημένο αίμα, πριν κατευθυνθούν στον επόμενο στόχο. Στο διάστημα αυτό, ο ιός καταστρέφεται πολύ γρήγορα από τα πεπτικά ένζυμα του κουνουπιού. Ωστόσο, κατά το τσίμπημά τους, τα κουνούπια εγχέουν μια μικρή ποσότητα σάλιου, η οποία βοηθά στην απορρόφηση του αίματος και μπορεί να περιέχει άλλους ιούς (π.χ. τον ιό της ελονοσίας).

 

Βιβλιογραφικές πηγές

  1. Thompson, S.C., Boughton, C.R., & Dore, G.J. (2003). Blood-borne viruses and their survival in the environment: is public concern about community needlestick exposures justified? Australian and New Zealand Journal of Public Health, 27(6), 602-7.
  2. Abdala, N., Stephens, P.C., Griffith, B.P., & Heimer, R. (1999). Survival of HIV-1 in syringes. Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes and Human Retrovirology, 20(1), 73-80.
  3. Hoffmann, C., & Rockstroh, J. (2015). HIV 2015/16. Hamburg: Medizin Fokus Verlag.
  4. Lehman, D.A., & Farquhar, C. (2007). Biological mechanisms of vertical immunodeficiency virus (HIV-1) transmission. Reviews in Medical Virology, 17(6), 381-403.
  5. Townsend, C.L., Cortina-Borja, M., Peckham, C.S., de Ruiter, A., Lyall, H., & Tookey, P.A. (2008). Low rates of mother-to-child transmission of HIV following effective pregnancy interventions in the United Kingdom and Ireland, 2000-2006. AIDS, 22(8), 973-81.
  6. Dimmock, N.J. (2016). Introduction to modern virology (7th edition). Oxford: John Wiley & Sons.
  7. Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (2014). Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης σε κλινικά και μη κλινικά πλαίσια. Αθήνα: ΚΕΕΛΠΝΟ.
  8. Boily, M.C., Baggaley, R.F., Wang, L., Masse, B., White, R.G., Hayes, R.J., & Alary, M. (2009). Heterosexual risk of HIV-1 infection per sexual act: systematic review and meta-analysis of observational studies. Lancet Infectious Diseases, 9(2), 118-29.
  9. Vittinghoff, E., Douglas, J., Judson, F., McKirnan, D., MacQueen, K., Buchbinder, S.P. (1999). Per-contact risk of human immunodeficiency virus transmission between male sexual partners. American Journal of Epidemiology, 150, 306-11.
  10. Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS) (2014). The Gap Report 2014: People who inject drugs. Geneva: UNAIDS.
  11. Baggaley, R.F., Boily, M.C., White, R.G., & Alary, M. (2006). Risk of HIV-1 transmission for parenteral exposure and blood transfusion. AIDS, 20(6), 805-12.
  12. Denise, M., Cardo, M.D., David, H., et al. (1997). A case control study of HIV seroconversion in health care workers after percutaneous exposure.New England Journal of Medicine, 337, 1485-90.
  13. Papenburg, J., Blais, D., Moore, D., Al-Hosni, M., Laferrière, C., Tapiero, B., & Quach, C. (2008). Pediatric Injuries From Needles Discarded in the Community: Epidemiology and Risk of Seroconversion.Pediatrics 122(2), e487-92.
  14. Baggaley, R.F., White, R.G., & Boily, M.C. (2008). Systematic review of orogenital HIV-1 transmission probabilities.International Journal of Epidemiology, 37(6), 1255-65.
  15. Fultz, P.N. (1986). Components of saliva inactivate human immunodeficiency virus.Lancet, 2(8517), 1215.
  16. Richters, J., Grulich, A., Ellard, J., Hendry, O., Kippax, S., & Richters, J. (2003). HIV transmission among gay men through oral sex and other uncommon routes: case series of HIV seroconverters, Sydney. AIDS, 17(15), 2269-71.
  17. del Romero, J., Marincovich, B., Castilla, J., García, S., Campo, J., Hernando, V., & Rodríguez, C. (2202). Evaluating the risk of HIV transmission through unprotected orogenital sex. AIDS, 16(9), 1296-
  18. Zou, S., Dorsey, K.A., Notari, E.P., Foster, G.A., Krysztof, D.E., Musavi, F., Dodd, R.Y., & Stramer, S.L. (2010). Prevalence, incidence, and residual risk of human immunodeficiency virus and hepatitis C virus infections among United States blood donors since the introduction of nucleic acid testing. Transfusion, 50(7), 1495-504.
  19. O’Farrell, N., Tovey, S.J., & Morgan-Capner, P. (1992). Transmission of HIV–1 infection after a fight. Lancet, 339(8787), 246.
  20. Deshpande, Α.Κ., Jadhav, S.K., & Bandivdekar, A.H. (2011). Possible transmission of HIV Infection due to human bite. AIDS Research and Therapy, 8, 16.
  21. Hill, D.R. (1989). HIV infection following motor vehicle trauma in central Africa. Journal of the American Medical Association, 261(22), 3282-3.
  22. Eberle, J., Habermann, J., & Gürtler, L.G. (2000). HIV-1 infection transmitted by serum droplets into the eye: a case report. AIDS, 14(2), 206.
  23. Ivy, W., Dominguez, K.L., Rakhmanina, N.Y., et al. (2012). Premastication as a route of pediatric HIV transmission: case-control and cross-sectional investigations. Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes, 59(2), 207-12.
  24. Quinn, T.C., Wawer, M.J., Sewankambo, N., Serwadda, D., Li, C., Wabwire-Mangen, F., Meehan, M.O., Lutalo, T., & Gray, R.H. (2000). Viral load and heterosexual transmission of human immunodeficiency virus type 1. New England Journal of Medicine, 342(13), 921-9.
  25. Van de Ven, P., Mao, L., Fogarty, A., Rawstorne, P., Crawford, J., Prestage, G., Grulich, A., Kaldor, J., & Kippax, S. (2005). Undetectable viral load is associated with sexual risk taking in HIV serodiscordant gay couples in Sydney. AIDS 19(2), 179-84.
  26. Attia, S., Egger, M., Müller, M., Zwahlen, M., & Low, N. (2009). Sexual transmission of HIV according to viral load and antiretroviral therapy: systematic review and meta-analysis. AIDS, 23(11), 1397-404.
  27. Hughes, J.P., Baeten, J.M., Lingappa, J.R., et al. (2012). Determinants of Per-Coital-Act HIV-1 Infectivity Among African HIV-1-Serodiscordant Couples. Journal of Infectious Diseases, 205(3), 358-65.
  28. Pilcher, C.D., Tien, H.C., Eron, J.J.Jr, et al. (2004). Brief but efficient: acute HIV infection and the sexual transmission of HIV. Journal of Infectious Diseases, 189(10), 1785-92.
  29. Anglemyer, A., Rutherford, G.W., Egger, M., & Siegfried, N. (2011). Antiretroviral therapy for prevention of HIV transmission in HIV-discordant couples. Cochrane Database for Systematic Reviews, 5, CD009153.
  30. Rodger, A.J., Cambiano, V., Bruun, T., et al. (2016). Sexual Activity Without Condoms and Risk of HIV Transmission in Serodifferent Couples When the HIV-Positive Partner Is Using Suppressive Antiretroviral Therapy. Journal of the American Medical Association, 316(2), 171-81.
  31. World Health Organization (2015). Guideline on when to start antiretroviral therapy and on pre-exposure prophylaxis for HIV. Geneva: WHO Press.
  32. Hayes, R.J., Schulz, K.F., & Plummer, F.A. (1995). The cofactor effect of genital ulcers on the per-exposure risk of HIV transmission in sub-Saharan Africa. Journal of Tropical Medicine and Hygiene, 98, 1-8.
  33. McClelland, R.S., & Baeten, J.M. (2006). Reducing HIV-1 transmission through prevention strategies targeting HIV-1-seropositive individuals. Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 57,163-6.
  34. Halperin, D.T., & Bailey R.C. (1999). Male circumcision and HIV infection: 10 years and counting.Lancet, 354(9192), 1813-5.
  35. Weiss, H.A., Thomas, S.L., Munabi, S.K., & Hayes, R.J. (2006). Male circumcision and risk of syphilis, chancroid, and genital herpes: a systematic review and meta-analysis. Sexually Transmitted Infections, 82(2), 101-9.
  36. World Health Organization & Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (2007). Male circumcision: global trends and determinants of prevalence, safety and acceptability. Geneva: WHO Press.
  37. Patterson, B.K., Landay, A., Siegel, J.N., Flener, Z., Pessis, D., Chaviano, A., & Bailey, R.C. (2002). Susceptibility to human immunodeficiency virus-1 infection of human foreskin and cervical tissue grown in explant culture. American Journal of Pathology, 161(3), 867-73.
  38. Buchbinder, S.P., Vittinghoff, E., Heagerty, P.J. (2005). Sexual risk, nitrite inhalant use, and lack of circumcision associated with HIV seroconversion in men who have sex with men in the United States. Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes, 39(1), 82-9.
  39. Macdonald, N., Elam, G., Hickson, F., et al. (2008). Factors associated with HIV seroconversion in gay men in England at the start of the 21st century. Sexually Transmitted Infections, 84(1), 8-13.
  40. Patel, P., Borkowf, C.B., Brooks, J.T., Lasry, A., Lansky, A., & Mermin, J. (2014). Estimating per-act HIV transmission risk: a systematic review. AIDS, 28(10), 1509-19.