Τα δικαιώματά μου

Τι εννοούμε με την έννοια «δικαιώματα ανθρώπων που ζουν με HIV»; Υπάρχουν στην Ελλάδα νόμοι και μέτρα που αφορούν στην προστασία των δικαιωμάτων των ανθρώπων που ζουν με την HIV λοίμωξη; Γνωρίζουμε ποια είναι αυτά τα δικαιώματα και μπορούμε να καταλάβουμε πότε καταπατούνται; Πού μπορούμε να απευθυνθούμε όταν αντιληφθούμε μια κοινωνική αδικία ή διάκριση σε βάρος μας;



Σε όλα αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια απάντηση, καθώς αφενός στη χώρα μας είναι θολό το τοπίο σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα, αφετέρου δεν είμαστε και εμείς οι ίδιοι γνώστες των διακρίσεων που πολλές φορές γίνονται εις βάρος μας ή φοβόμαστε ότι θα εκτεθούμε ή πολύ απλά ότι θα χειροτερέψουμε τα πράγματα αν αποφασίσουμε να αποκαλύψουμε μια τέτοια κατάσταση.

Η «πικρή» αλήθεια είναι ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν σαφείς νόμοι που να προστατεύουν τα δικαιώματα των ανθρώπων που ζουν με τον ιό HIV. Για αυτό, ανατρέχουμε στον οδηγό που εκδόθηκε από το Υπουργείο Υγείας το 1996 σε σχέση με τις αρχές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών που αφορούν τα οροθετικά άτομα. Όπως αναφέρει, ο συγγραφέας αυτού του Έργου κος Χάρις Πολίτης – Νομικός Σύμβουλος ΚΕΕΛΠΝΟ, οι ανωτέρω αρχές δεν αποτελούν νομοθετική ρύθμιση με την στενή έννοια. Αποτελούν όμως έναν κώδικα, ο οποίος απορρέει από τις παγκόσμια παραδεκτές αρχές περί προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών, τις διεθνείς συμβάσεις και διακηρύξεις, το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Μετά την έκδοση της απόφασης του Αρείου Πάγου για τη μη αναγνώριση ακυρότητας της απόλυσης οροθετικού ατόμου από την εργασία του για λόγους «διατήρησης του ήρεμου κλίματος της επιχείρησης«, κληθήκαμε από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου να καταγράψουμε τους βασικούς τομείς καταπάτησης δικαιωμάτων των ατόμων που ζουν με την HIV λοίμωξη, για την ευκολότερη κατανόησή τους δημιουργήθηκαν τρεις κατηγορίες ως εξής:

  1. ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

Εδώ τα παραδείγματα είναι πολλά και γνωστά. Όταν πρόκειται για άτομα που ζουν με την ΗΙV λοίμωξη τομογράφοι χαλάνε, γιατροί δεν χειρουργούν ή εξετάζουν (π.χ έγκυος, θετική στον ιό HIV, δεν έβρισκε μαιευτήρα), οδοντίατροι «δεν έχουν τις απαραίτητες γνώσεις» κλπ. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι κανένας γιατρός δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί την ιατρική φροντίδα ασθενούς λόγω HIV status. Επίσης, γνωρίζατε ότι οι ανασφάλιστοι μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα συναντούν δυσκολίες στο να λαμβάνουν την αντιρετροϊκή αγωγή δωρεάν; Η αντιρετροϊκή αγωγή είναι σημαντικό να δίνεται σε όλους όσους διαμένουν στη χώρα μας δωρεάν, ανεξαρτήτως καθεστώτος διαμονής (δηλ. αν έχουν άδεια παραμονής ή όχι), χώρας καταγωγής (δηλ. αν στην χώρα τους μπορούν να λάβουν φαρμακευτική αγωγή ή όχι), εργασιακής κατάστασης ή εισοδήματος. Είναι θέμα ανθρωπιάς για ένα κράτος που θέλει να λέγεται πολιτισμένο και ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

  1. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ



Στην Εθνική Τράπεζα έχει ζητηθεί εξέταση HIV ως προϋπόθεση πρόσληψης (κάτι που είχε καταγγείλει το ΚΖ, ανακοινώνοντάς το σε ΜΜΕ και στον Συνήγορο του Πολίτη και αποσύρθηκε), επίσης ζητείται εξέταση ΗIV ως προϋπόθεση εισαγωγής σε επαγγελματικές σχολές του ΕΟΤ (το έχουμε ήδη καταγγείλει). Μας έχουν ακόμη αναφέρει ότι εργαζόμενοι υποβάλλονται σε εξετάσεις χωρίς τη συναίνεση τους σε μεγάλες εταιρίες, ενώ δεν έχουν τρόπο να το αποδείξουν. Ένα άλλο μεγάλο θέμα αφορά στην άρση του απορρήτου από πλευράς του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, δημόσιων υπαλλήλων, εκπαιδευτικών, κλπ. Ένα συχνό παράδειγμα είναι η γνωστοποίηση της οροθετικότητας σε συγγενή ασθενούς χωρίς τη συναίνεσή του. Βέβαια, η «άγνοια», ειδικά στο ιατρονοσηλευτικό προσωπικό δεν είναι δικαιολογία, αφού δεσμεύεται από τον κώδικα δεοντολογίας. Τα ζητήματα της ενημέρωσης, αλλά και των αυστηρότερων ποινών, όπως διαθεσιμότητα αυτών των επαγγελματιών για ένα χρονικό διάστημα, θα πρέπει να συζητηθούν.

  1. ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ένα μεγάλο ζήτημα είναι οι απολύσεις μετά την αποκάλυψη της οροθετικότητας. Βέβαια, αυτές οι απολύσεις πολλές φορές γίνονται με τρόπο «καλυμμένο», χρησιμοποιώντας μια άλλη δικαιολογία. Εκτός από απολύσεις, στο Κ.Ζ. μας έχουν αναφερθεί υποβιβάσεις, δηλ. από υπάλληλος γραφείου να βρεθεί κάποιος να κάνει εξωτερικές εργασίες, να χάσει κάποιος το δικαίωμά του για προαγωγή και το πιο ακραίο σε δημόσια υπηρεσία είναι ότι ζητήθηκε σε εργαζόμενο να μην προσέρχεται στην υπηρεσία, αλλά να συνεχίσει να πληρώνεται κανονικά. Ο νόμος 4443/2016 απαγορεύει κάθε είδους διακρίσεις σε βάρος εργαζομένων λόγω της αναπηρίας τους, ωστόσο, οι εργαζόμενοι σπανίως γνωρίζουν ή τολμούν να κάνουν χρήση του.

Σίγουρα, υπάρχουν πολλά ακόμη παραδείγματα καταπάτησης των δικαιωμάτων των ατόμων που ζουν με την ΗΙV λοίμωξη. Το σημαντικό για εμάς είναι να γνωρίζουμε πια είναι τα δικαιώματά μας και να καταγγέλλουμε τέτοιες παραβιάσεις.Οι αρμόδιες αρχές στις οποίες μπορούμε να υποβάλλουμε καταγγελίες είναι ο Συνήγορος του Πολίτη και η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Μπορούμε να ζητήσουμε να διατηρηθεί η ανωνυμία μας και στις δύο υπηρεσίες, ενώ αν δεν θέλουμε να παραστούμε οι ίδιοι μπορούμε να υποβάλλουμε την καταγγελία μας στο Κέντρο Ζωής, μέσω της Κοινωνικής και της Νομικής Υπηρεσίας. Το Κέντρο Ζωής λειτουργεί σαν μέσο προστασίας των δικαιωμάτων των ατόμων που ζουν με την ΗΙV λοίμωξη, αλλά και σαν φορέας πίεσης ως προς την θέσπιση νομικού πλαισίου. Το να αναδεικνύουμε τέτοιες καταστάσεις είναι το βασικό βήμα, ως προς βελτίωση του συστήματος και την μετρίαση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Οδηγός Προστασίας Οροθετικών Από Παραβιάσεις Κοινωνικών Δικαιωμάτων: Γνώρισε τα Δικαιώματά σου και Διεκδίκησέ τα! Κατεβάστε εδώ την ηλεκτρονική μορφή του οδηγού του Κέντρου Ζωής με όλες τις πληροφορίες σχετικά με τα κοινωνικά δικαιώματακαι ειδικότερα εκείνα που σχετίζονται με την εργασία, την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, την προστασία της ιδιωτικής ζωής, την στρατιωτική θητεία, τα δικαιώματα των κρατουμένων και την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή των θετικών στον ιό του HIV ατόμων. Επιπλέον, στον οδηγό μας θα βρεις όλους τους φορείς στους οποίους μπορείς να απευθυνθείς ανάλογα με το πρόβλημα που σε απασχολεί.