• el
Αθήνα: 210 7257617 210 7233848
Θεσσαλονίκη: 2310 237040

Ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης κλινικών δοκιμών & ενθαρρυντικά αποτελέσματα για το νέο αντιικό φάρμακο ABX464

Πηγή: HIV plus Magazine (http://www.hivplusmag.com/cure/2017/5/09/small-anti-viral-pill-might-lead-hiv-cure)

Μετάφραση: Μαρία Κατσάρου, τελειόφοιτος Βιολογίας, Ομάδα ενημέρωσης Κέντρου Ζωής Θεσσαλονίκης

Επιμέλεια: Απόστολος Πελτέκης, Ψυχολόγος, Κέντρο Ζωής Θεσσαλονίκης

Μετά την ολοκλήρωση και της δεύτερης φάσης των κλινικών δοκιμών, ένα φάρμακο με την ονομασία ABX464 φαίνεται να μειώνει σημαντικά τη λανθάνουσα «δεξαμενή» του HIV, κάτι που πιθανόν αποτελέσει τμήμα της θεραπείας για τον HIV στο μέλλον.

Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες αποδεικνύουν ότι είναι δυνατή η μείωση των «δεξαμενών» του HIV σε ανθρώπους που ζουν με τον ιό, χάρη σε ένα μικροσκοπικό αντιικό μόριο (ABX464) κατοχυρωμένο από την εταιρεία βιοτεχνολογίας Abivax [ΣτΜ.: ο όρος «δεξαμενή» του HIV αναφέρεται στα ανενεργά κύτταρα που έχουν προσβληθεί από τον HIV και που, ως σήμερα, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ούτε από το ανοσοποιητικό σύστημα, ούτε με την αντιρετροϊκή αγωγή. Σε περίπτωση διακοπής της αντιρετροϊκής αγωγής, τα λανθάνοντα αυτά κύτταρα ενεργοποιούνται και γρήγορα οδηγούν στον εκ νέου πολλαπλασιασμό του ιού στο σώμα].

Το ABX464 είναι το πρώτο αντιικό μόριο αυτής της τάξης φαρμάκων και λαμβάνεται από το στόμα με τη μορφή δισκίου. Πρόσφατα, ολοκληρώθηκε η δεύτερη φάση κλινικών δοκιμών, όπου η δυνατότητα του ABX464 να αποτελέσει μια «λειτουργική» θεραπεία για τον HIV ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο, καθώς φάνηκε ότι μπορεί να επιφέρει μια δραστική μείωση των δεξαμενών του HIV. Η προηγούμενη έρευνα για τη θεραπεία του HIV εμποδιζόταν από τη δυσκολία να εντοπιστεί, να «αφυπνιστεί» και να εξαλειφθεί το απόθεμα του ιού που κρύβεται στις λεγόμενες «δεξαμενές», ακόμη και στους ανθρώπους που λαμβάνουν αγωγή και έχουν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο. Αυτό είναι που κάνει τη συγκεκριμένη ανακάλυψη πραγματικά πρωτοποριακή.

«Είμαστε ενθουσιασμένοι με το εκπληκτικό αυτό εύρημα και ανυπομονούμε να διερευνήσουμε περαιτέρω το μόριο ABX464, καθώς θα θέλαμε να προσδιορίσουμε, μέσω πρόσθετων κλινικών δοκιμών, αν μπορούμε να αυξήσουμε ακόμη περισσότερο το μέγεθος της επίδρασης, ώστε να επιφέρουμε τη μεγαλύτερη δυνατή μείωση στις δεξαμενές του HIV» δήλωσε ο Dr. Bonaventura Clotet, κύριος ερευνητής της συγκεκριμένης μελέτης, επικεφαλής του Ερευνητικού Ινστιτούτου IrsiCaixa AIDS και διευθυντής της Μονάδας Λοιμωδών Νοσημάτων στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Germans Trias i Pujol στη Badalona της Βαρκελώνης.

Κατά τη διάρκεια της κλινικής δοκιμής, 30 οροθετικοί στον HIV άνθρωποι στην Ισπανία, το Βέλγιο και τη Γαλλία, κατανεμήθηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Πέρα από την αντιρετροϊκή αγωγή που ήδη λάμβαναν, οι περισσότεροι συμμετέχοντες έλαβαν για 28 ημέρες το ABX464, ενώ στη μικρότερη ομάδα ελέγχου χορηγήθηκε εικονικό φάρμακο (placebo).

Στη συνέχεια, οι ερευνητές έλαβαν δείγματα περιφερικού αίματος και μέτρησαν σε αυτά το ιικό DNA που υπήρχε στα μονοπύρηνα κύτταρα, χρησιμοποιώντας έναν βιοδείκτη που προσδιορίζει τη λανθάνουσα παρουσία του ιού σε ένα κύτταρο. Ο συγκεκριμένος δείκτης (πρωτεϊνη CD32a) ανακαλύφθηκε νωρίτερα το ίδιο έτος (βλ. Σημαντική ανακάλυψη για τη θεραπεία του HIV). Αξιοποιώντας αυτό το εύρημα, η ομάδα του Clotet προσπάθησε να αναγνωρίσει τα κύτταρα που εμπεριέχουν σε λανθάνουσα μορφή τον HIV και να εκτιμήσει την επίδραση του ABX464 στο μέγεθος της ιικής δεξαμενής.

Με το πέρας της θεραπείας με ABX464, παρατηρήθηκε μία σημαντική μείωση στο συνολικό DNA του HIV. Οι μισοί συμμετέχοντες που έλαβαν ABX464 παρουσίασαν μείωση πάνω από 25%, ενώ οι συμμετέχοντες της ομάδας ελέγχου δεν παρουσίασαν καμία μεταβολή.

Με το τέλος της κλινικής δοκιμής και την επιστροφή των συμμετεχόντων στη συνηθισμένη τους αντιρετροϊκή θεραπεία, δεν παρατηρήθηκαν αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία τους από τη χορήγηση του ABX464X. Λαμβάνοντας αυτά υπόψη, οι ερευνητές δήλωσαν ότι το επόμενό τους βήμα είναι μια δοκιμή με μεγαλύτερης διάρκειας χορήγηση του ABX464. Εάν οι συμμετέχοντες παρουσιάσουν παρόμοια αποτελέσματα, πιθανόν αυτό να οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη μείωση της δεξαμενής του HIV, κάτι που μπορεί να αποτελέσει την αρχή της θεραπείας του HIV.

«Τα έως σήμερα εγκεκριμένα αντιρετροϊκά φάρμακα μπορούν να μειώσουν και να ελέγξουν αποτελεσματικά τον πολλαπλασιασμό του ιού στους ανθρώπους, επιτρέποντας σε πολλούς να ζήσουν λαμβάνοντας μια χρόνια αγωγή», αναφέρει ο Dr. Jean-Marc Steens, επικεφαλής ιατρός στην ABIVAX, σε δήλωσή του, «αλλά κανένα φάρμακο δεν έχει κατορθώσει να εξαλείψει τον ιό στον άνθρωπο, καθώς αυτός καταφέρνει να «ξεφεύγει» από τη θεραπεία καταφεύγοντας στις ‘δεξαμενές του HIV’, όπως καλούνται από την επιστημονική κοινότητα. Τα αποτελέσματα αυτά αποτελούν ένα πρώτο και εξαιρετικά σημαντικό βήμα στην ενίσχυση της υπόθεσης ότι το ABX464 μπορεί να επιδράσει στη δεξαμενή του HIV».